कुरोको चुरो समाउने मेलो!!!

प्रधानमन्त्री बने भट्टराई

2011-08-28T20:14:00.001-07:00

हिजो मात्र देशकै ठुलो राजनीतिक दल एनेकपा माओवादीका वरीश्ठ नेता डा बाबुराम भट्टराई नेपालको ३५सौं प्रधानमन्त्रिमा निर्वाचित भएका छन्। उनी संघिय गणतान्त्रिक नेपालका चौंथो प्रधानमन्त्री पनि हुन्। मधेशी मोर्चा र अरु साना दलको सहयोगले उनी बहुमतिय प्रधानमन्त्रिमा निर्वाचित भएका हुन्। देशका दुई ठुला दल नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमाले भने बिपक्षमा बसेका छन्। बहुमतिय आधारमा प्रधानमन्त्री बनेका उनी समक्ष जनताले थुप्रै आशा गरेका छन्। उनी माओवादीको नौ महिने सरकारमा सफल अर्थमन्त्रीका रुपमा पनि चिनिन्छन्। त्यसैले उनिप्रती जनताको ठुलो आशा छ र सँगसगै दुई ठुला दल बिपक्षमा भएकाले उनीमाथी थुप्रै समस्याहरु पनि छन्। के कांग्रेस र एमाले बिपक्षमा उभिएका बेलामा शान्ती र संबिधान निस्कर्षमा पुर्याउन उनी सफल हुन्छन् त? यो सब त हेर्न बाँकीनै छ।
सरकारी अस्थिरताले गाँजेको हाम्रो देशमा उहिलेका सफल अर्थमन्त्री सफल प्रधानमन्त्री बन्लान् त? जबकी एमाले र कांग्रेसका वरिष्ठ नेताको प्रधानमन्त्रिको सपथ ग्रहण अगाबै यस सरकारले शान्ती र संबिधानलाई तार्किक निस्कर्षमा पुर्याउन नसक्ने अभिव्यक्ती आइसकेको छ। दुई ठुला दललाई बाहिर राखेर काम गर्न डा भट्टराईलाई ठुलै कसरत गर्नुपर्ने देखिन्छ। त्यसमाथी मधेशी मोर्चा तरल राजनीतिक दलका रुपमा चिनिन्छन्।
डा भट्टराई एक निम्न मध्यम बर्गिय परिवारमा जन्मिएका हुन्। उनको पृष्‍ठभुमी हेर्ने हो भने उनी कहिल्यै पनि दोस्रो नभएका व्यक्ती हुन्। माओवादीभित्रका एक मिहिनेती र कार्ययोजना बनाउने नेताका रुपमा उनी चिनिन्छन्। केही काम आट्यो भने त्यो काम पुरा गरिछाड्ने नेताका रुपमा उनको छबी राम्रो छ। यही गुणका आधारमा उनी सम्पूर्ण देशबासीबिच प्रख्यात छन्। उनी अहिले जनताका एउटै आशाका किरण मात्र होइनन्, सम्पूर्ण देशवाशीले खोजेका र रोजेका एक नेता हुन्। जनताको आशा कतिको पुरा हुन्छ? कतै पहिलेकै बहुमतिय प्रधानमन्त्री जस्तै उनी पनि असफल बन्ने वा बनाइने त होइनन्? यो उनको कौशलता र क्षमतामा भर पर्ने कुरा हो। किनकी यो अवस्थामा प्रधानमन्त्री हुन आँट गर्ने नै उनी हुन्। जे भए पनि हाम्रा आशाका उनिमात्रै एउटा किरण हुन्। उनलाई कार्यसफलताको हार्दिक शुभकामना!!

म आस्थिक कि नास्तिक?

2010-11-10T06:37:00.001-08:00

जय शम्भो! जय श्रीराम! यी हुन् मठ मन्दिरमा पूजा आजा गर्न जाँदा प्रयोग गरिने शब्दहरु। त्यसपछी मानिसहरु भन्न थाल्छन् "हे भगवान्, मेरो यो इच्छा पुरा गर्देउ" भनेर। तर भगवान् हुन पर्‍यो नि पुरा हुनलाई। कहिलेकाँहीपुरा हुन्छ संयोगले। तर म नास्तिक भने होइन है, भगवान छैन भनेर। हरेक मानिसको जुनसुकै कुरालाई हेर्ने दृष्‍टिकोण फरक फरक हुन्छ। तपाईंले भगवानलाई कुन रुपले सोच्नुहुन्छ मैले कसरी सोच्छु, फरक हुन सक्छ किनकी प्रत्यक मानिसको विचार फरक हुन्छ। कतिपय मानिसले श्रीरामलाई भगवान ठान्छन्, उनको पूजा गर्छन् तर मेरो विचारमा उनी एउटा मानिसनै हुन् तर एक आदर्शवान मानिस जसले सधैं मानिसलाई राम्रो काम गर्न उत्प्रेरित गर्छ र हामी पनि उनी जस्ताइ आदर्शवान हुन जरुरी छ। गणेशको कुरा गरौँ न। ठुलो भुँडी, टाउको चाँही हात्तीको रे? पत्याउने कुरा हो? अनी दुइटी श्रीमती! उनलाई म भगवान भन्दा पनि बढी ज्ञानको रुपमा लिन चाहन्छु। उनको त्यो जती खाए पनि भरिदै नभरिने भुँडीलाई म यसरी अर्थ्याउन चाहन्छु। त्यो ठुलो भुँडी भनेको एउटा सागर हो जसमा ज्ञान जती भरेपनी त्यो भरी हुँदैन किनकी ज्ञान जती पाएपनी अघाइँदैन। के यो सत्य हैन त। उनका दुइती श्रीमती 'रिद्धी र सिद्धी', यिनलाई म मान्छेमा रिद्धी र सिद्धी दुबै हुनुपर्छ, नभएको मानिस अज्ञानी हो भनेर बुझ्ने गर्छु। के मेरो बुझाई गलत हो? यसरी बुझेपछी ढुङ्गालाई पूजा गर्न जरुरत छ त? तर पनि मन्दिरै हुनुहुन्न भनेर चाँही म भन्दिन किनकी मान्छेले कसरी बुझ्छन् त? त्यो कुरो पनि आवश्यक हुन्छ। जसलाई जसरी बुझ्न सजिलो पर्छ त्यसरिनै बुझाउनु पर्छ र उनिहरुले पनि बुझ्नुपर्छ। अधिकांश मानिसहरु भगवान भनेर मन्दिरमा गएर ढुङ्गाको मुर्तिलाई पुज्छन्, ढोग्छन्। यो उनिहरुको आस्था हो। मैले उनिहरुको आस्थालाई यहाँ चोट पुर्याउन खोजेको हैन र पुर्याउँदिन पनि। तर प्रत्यक मानिसको बोल्न लेख्न पाउने अधिकार हुन्छ। त्यसैले मैले पनि आफ्नो दुई शब्द यहाँ पोख्न मात्र खोजेको हो। अनी अर्को कुरा, ढुङ्गालाई पुज्दैमा धर्म गरेको जस्तो मलाई लाग्दैन। आध्यात्मिक चिन्तन गर्न जरुरत छ र त्यसलाई व्यवहारमा उतार्न पनि उत्तिकै आवश्यक छ। जुन मानिसले धर्म कमाउन चाहन्छ उसले मन्दिरमा गएर पुजेर मात्र केही हुँदैन। धर्मले हामीलाई के सिकाउँछ? सानालाई माया गर, ठुलालाई आदर, गरीब, निमुखा र पिडामा परेकाको सेवा गर, तब मात्र धर्म कमाउन सकिन्छ अनी मनमा सन्तोष हुन्छ। त्यही नै वास्तबिक सुख हो। हो यिनै कुराहरु गर्न सक्यो भने बल्ल त्यो मानिसले धर्म गरेको भन्ने अर्थ लाग्छ।

विश्वका सबै धर्मले हामीलाई एउटै कुरा सिकाउने हो। सबैको भलो हुने काम गर, सबै प्राणिलाई माया गर। त्यसैले म, म यही धर्म मान्छु भन्ने गर्न चाहन्न। जसले जुन धर्म माने पनि हुन्छ तर त्यो धर्मले सिकाउने पाठको भने अनुसरण गर्नु जरुरत छ। अब भन्नुस्, म आस्थिक कि नास्तिक?

एउटा अक्षम्य गल्ती

2010-11-10T03:03:00.000-08:00

म गणतन्त्र बिरोधी होइन। मेरो यो लेख पढेर मलाई गण्तन्त्र बिरोधि भन्ने भान हुन सक्छ तर म गणतन्त्र विरोधी भने होइन। दोश्रो जनआन्दोलन पछी नेपालमा पुर्व राजा ज्ञानेन्द्रलाई पदच्युत गरी नेपालमा राष्ट्रपतिय शासनको सुरुवात गरियो र प्रधानमन्त्रीलाई कार्यअधिकार दिइयो। त्यसपछी नेपाल गणतान्त्रिक मुलुकको रुपमा स्थापित गरियो र अहिले आएर संघिय लोकतान्त्रिक गणतान्त्रिक मुलुक हुन पुगेको छ। नेपाललाई गणतान्त्रिक मुलुकको रुपमा घोषणा गर्ने क्रममा थुप्रै नाटक भए। उबेलामा नेपालका कतिपय ठाउँबाट राज भन्ने शब्द हटाइयो। अझ नेपालका पहिलेका राजाका सालीक तोडफोड गरियो। हामीले साना बेलामा पढ्दै आएका राष्ट्रपिता पृथ्वी नारायण शाहलाई पनि सामन्ती भनियो। उनी सामन्ती थिए, ठिकै हो तर के उनलाई राष्ट्रपिताको हैसियतबाट हटाएर पृथ्वी जयन्तीनै मनाउन नहुने अवस्था पार्न जरुरत थियो? के यो ठीक भयो त? के सोचले उनलाई यस्तो गरियो? पुर्व राजा विरेन्द्रको देहवसान हुँदा सिङगो नेपाल रोएको थियो? आखिर किन रोएको जब उसलाई नै लत्याउनु थियो भने ति झुठा आँसु बगाउन के जरुरत? कसैसँग यसको उत्तर छ? नेपालमा सबभन्दा ठुला सामन्ती राजा नै थिए। यो सही हो र ज्ञानेन्द्रलाई पदच्युत गरेको पनि सही थियो। तर पृथ्वी नारायण शाहलाई त्यसो गर्दा एकचोटी सोच्नुपर्ने जस्तो लाग्छ। त्योबेलाको अवस्था हेर्दा देशको एकीकरण गर्ने बाहेक कुनै पनि उपाय थिएन उनिसँग। मानिसले समय अनुसार चल्न सक्नुपर्छ। जुन बेला जस्तो व्यवहारको खाँचो पर्छ त्यस्तै गर्नु बुद्धिमानी हो। त्योबेला देशमा सामन्तिको खाँचो थियो, एकतन्त्रिय शासनको खाँचो थियो र यही अवस्थालाई चिनेर उनी बने पनि। यो उनको दुरदर्सिता थियो। तर उनलाई यसरी बेइज्जत गर्नु चाँही निको मान्दिन म। जंग बहादुर राणाले कुटनितिक कौशलताले बाँके, बर्दिया, कैलाली र कंचनपुर फर्काए। उनी पनि निरन्कुश थिए, सामन्ती थिए तर उनले ति क्षेत्र फिर्ता ल्याउनु नराम्रो भन्न मिल्दैन। प्रिथ्वी नारायण शाहले त्यो बेला बाइसे र चौबिसे राज्यलाई एक नबनाएका भए अहिले हामी कसैको गुलामी गर्दै भाडा माझेर बस्नुपर्ने थियो। यथार्थ यही नै हो। देशको सार्वभौमसत्ता बचाइ हाम्रो स्वाभिमान जोगाउनेको आज यो गती? आखिर किन? उनले नगरेका भए के हुन्थ्यो? प्रश्न सोध्न मन लागेको छ गणतन्त्र स्थापित गर्नेसँग जो सत्तालोलुपता र अधिनायकवादको खाल ओढेर आफुलाई चोखो भन्दै हिँडिरहेका छन्। जसमा नैतीकता रत्तिभरपनी बाँकी छैन।

नेपालमा अब हिटलरजस्तै निरन्कुश शासकको जरुरत परेको छ। जनताले जहिले जनआन्दोलन गरे, फल्स्वरुप धोकानै पाइरहेका छन् चाहे त्यो ४६ सालको होस् या ६१ सालको। जहिले परिवर्तन चाहे, उन्नती चाहे, अवन्नतीनै पाए। जुन बेला देशमा संकट पर्छ, त्यतिखेर निरन्कुशताको जरुरत पर्छ। नत्र देश आन्तरिक द्वन्दमा फसेर तहसनहस हुन्छ या अरुको मातहतमा बस्नुपर्ने हुन्छ। अरुका राम्रा कामलाई सरहानिय गर्नुपर्छ र उनिहरुको इज्जत, आदर गर्नुपर्छ। यदी कसैले गर्दैन भने उसको पनि पालो आउँछ र उ पनि अवहेलनाको पात्र हुन्छ। ईतिहाँसले सबैलाई हेर्छ। जीवनमा राम्रो गरेर देखाउने अमर हुन्छ। भालुलाई पुराण सुनाए बरावर हुन्छ यस्ता कुरा। कुरो गरे कुरैको दु:ख! तर जे भएपनी एकचोटी सबैले सोच्न चाँही पर्लाजस्तो लाग्छ मलाई!!

मुलुकको अवस्था

2010-11-01T07:57:00.000-07:00

सर्वविदितै कुरो हो कि नेपालमा अहिले कामचलाउ प्रधानमन्त्री छन्। अहिलेका कामचलाऊ प्रधानमन्त्री माधव कुमार नेपालले प्रधानमन्त्रिको पदबाट राजिनामा दिएपछी १५ पटकसम्म चुनाव भईसक्दा पनि देशले एउटा प्रधानमन्त्री नपाउने भनेको लज्जास्पद कुरा हो। प्रचण्डले उम्मेदवारी फिर्ता लिएपछी अहिले रामचन्द्र पौडेल एक्ला प्रत्यासी छन्। तर दुई पटक चुनावमा हार्दा पनि उनी उम्मेदवारी फिर्ता लिने पक्षमा छैनन्। माओवादी, एमाले, फोरम, लगायतका सबै दलहरु तटस्थ बसिदिएको कारणले पौडेलले बहुमत पुर्याउन सकेका छैनन्। अहिले देश सङ्क्रमणकालमा गुज्रिरहेको छ। ६ महिना अघी बनिसक्नुपर्ने संबिधान थपेको एक वर्षमा समेत नबन्ने अवस्था आइसकेको छ। तर कसैलाई पनि यसको कुनै मतलब छैन, केबल आफ्नो पार्टीलाई कसरी सत्तामा पुर्याउने भन्ने चलखेल गरिरहेका छन्। जनताको आँखामा छारो हाल्ने काममात्र भईरहेको छ। सबै आफ्नो दुनो सोझ्याउने काममा ब्यस्त छन्। देश कस्तो परिस्थितीमा गुज्रीरहेको छ?, जनता के कस्ता मारमा परेका छन्?, सुरक्षा स्थिती कस्तो छ?, अहँ कसैलाई मतलब नै छैन। बिदेशी मुलुकहरु अचम्मित भएका छन्, "कहीँ नदेखेको जात्रा हाँडिगाउँमा" भएर। छिटो छिटो मिलेर देशलाई निकास दिनु त कहाँ हो कहाँ, एकआपसमा झगडा गर्‍यो, एकअर्काको बदख्वाँई गर्‍यो यसैमा ब्यस्त छन्, सबैजना। महँगिले आकाश चुमिसक्यो, कार्यालय अस्तब्यस्त छन्, सुरक्षा स्थिती नाजुक भईसक्यो तर कसलाई यसको के वास्ता। अझ राजनीतिक मामिलाको कारणले यसको ज्यान गयो, यो नेताले आफ्नोलाई फलानो बनाउन यती घुस दियो भनी सुन्दा बिचरा जनताले कसको के आस लिएर बस्ने? आँफैले भोट दिएको नेताले आफ्नै ढाडमा छुरी रोपेपछी सोझा जनताले के गर्ने?

देशको बिकास खै कता छ? दुनियाँ कती माथि पुगिसके, हामी भने उही १८औ शताब्दीमा छौ। उहिले १५ वर्षअघी उनिहरुले पढ्ने पाठ्यक्रम अहिले हामीले पढिरहेका छौं। यसलाई पारीमार्जित गर्दै देशलाई बिज्ञान र प्रविधिको क्षत्रमा उँभो लगाउने कहिले?देशका सडकमा खाल्डा खुल्डी परेका छन्, भवनहरु ७०-८० वर्ष पुराना छन्। उहिले घोषणापत्रमा देशको पुर्वाधार बिकास गर्ने, पुनर्निर्माण गर्ने भन्ने कटिबद्दता अहिले कता छन्। बाहिर आकाश चुम्ने महल बनिसकेका छन्, तर हाम्रोमा १५ तले भवन पाउन समेत गाह्रो छ। उनिहरु एउटा शहर १० वर्षमा बनाउछन् तर हाम्रोमा भने एउटा जलबिद्युत आयोजनालाई समेत २० वर्ष लाग्छ। खै कता छ हाम्रो उपलब्धी? उनिहरु ब्यापार ब्यवसायको कुरा अरबौंमा गर्छन्, हामी करोडमा पुग्ने अझै ठेगान छैन। धेरै टाढा जानै पर्दैन। हाम्रा मित्र राष्ट्रहरु विश्वको पहिलो मुलुकको दर्जामा गनिन्छन् तर हामी भने अहिलेसम्म उही तेस्रोको तेस्रो। पहिलो त के मा भन्दा गरीवी, महँगी, भ्रष्टचार, विक्रिती, बिसंगतीमा। हामी भन्दा साना राष्ट्र जस्तै सिङ्गापुर, पृथ्वीको स्वर्ग भनिन्छ तर हाम्रो औकात कहाँ छ? के हाम्रा नेताहरुले कहिल्यै यस बारेमा बुझ्न खोजेका छन्? हाम्रो जस्तो प्राकृतिक स्रोतमा धनी राष्ट्रको बिकास कती हुनुपर्ने हो तर अहिलेसम्म २% पनि भएको छैन। विश्वको सर्बोच्च शिखर सगरमाथाको देश, बुद्ध जन्मिएको देश भनेर चिनिने हाम्रो देश अहिले यि सबै भारतमा हो भनेर विश्वमा कहलिन थालेको छ तर कसैलाई पनि यसको पिर छैन। आफ्नो देशको अस्तब्यस्तताले गर्दा दुश्मन लागेका छन् तर कसैलाई केही फिक्री छैन। आखिर किन त? के आफ्नो देशको सार्वभौमसत्तामाथी चोट पर्दा कसैको पनि रगत उम्लिएर आउँदैन त? यदी देश नै नरहे हामीले नेपाली भनेर बाँच्ने अवसर पाइरहन्छौ त? बिकासोन्मुख देशबाट बिकसित देश भनेर चिनिने पालो कहिले त हाम्रो? देशको राजनीतिक अस्थिरता, महँगी, गरिवीले गर्दा कती मान्छेहरु बिदेश पलायन भएका छन्, यहाँ उच्च शिक्षाको गुणस्तरहिनताको कारणले कती बिद्यार्थी साथीहरु बिदेसिएका छन् र उतै बसेका छन्। यसले गर्दा देशलाई कती घाटा पर्छ, कसैले नापाजोखा गरेको छ? अहिले चाइनाले आफ्ना नागरिकहरुलाई आफ्नै देशमा आउन भनेको छ। उनिहरुलाई त्यहाँको भन्दा बढी सुबिधा र पैसा दिएर। तर हाम्रो आर्थिक स्थिती कमजोर छ। देश बिकासको लागि भनेर जम्मा भएको पैसा समेत सबै भ्रष्टचार गरेर सकिन्छन्। खाने, पिउने सबै कुरा बाहिरबाट आयात गर्नुपर्ने बाध्यता हाम्रो छ, देशमा उर्वर भुमी हुँदाहुँदै पनि। किन त? त्यसैले अब हामी जागरुक हुने बेला आएको छ। सारा जनता बिउझिने बेला आएको छ। पहिलेको गल्तीबाट चेतेर नयाँ उपाय निकाली देशको बिकास गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ। एकपटक आँफै सोचौं त, के अहिलेको देशको अवस्थामा हामी शिर ठाडो पारेर हिंड्ने अवस्था छ? हाम्रो आत्मस्वाभिमान जिउँदै छ कि छैन?

गजल

2009-12-18T02:03:00.000-08:00

बाँच्नै मन नलागे नी यहाँ हामी बाँच्नुपर्छ
मन रोइ कराए नी यहाँ हामी हाँस्नुपर्छ

को हो पराइ को हो आफ्नो थाहा छैन यहाँ
जोसुकै जे भए पनि राम्रो नाता गाँस्नुपर्छ
मन रोइ कराए नी यहाँ हामी हाँस्नुपर्छ

दु:ख दर्द बिछोड पिडा कती हुन्छ कती
दु:ख पिर पर्दा पनि रमाइ रमाइ नाँच्नुपर्छ
मन रोइ कराए नी यहाँ हामी हाँस्नुपर्छ

जीवन हो रङगमन्च दुई दिनको रामछायाँ
जीवन यो कटाउन मन मुटु मुटु साँच्नुपर्छ
बाँच्नै मन नलागे नी यहाँ हामी बाँच्नुपर्छ
मन रोइ कराए नी यहाँ हामी हाँस्नुपर्छ

गजल

2009-12-09T20:23:00.000-08:00

मन रुँदा हाँस्नुपर्ने जीवन पाएँ सस्तो
सम्झिएर बिर्सनलाई गाह्रो हुने कस्तो

सहनलाई गाह्रो हुने रुखो तिम्रो वचन
वचनलाई कोमल त्यो फुल मानौँ जस्तो
सम्झिएर बिर्सनलाई गाह्रो हुने कस्तो

याद उनको आउँदा यो मन कती धेरै रुन्छ
बुझाउनै गाह्रो हजुर मन ढुङ्गा जस्तो
सम्झिएर बिर्सनलाई गाह्रो हुने कस्तो

च्यातिएका मनहरु हाँसोबाट टाल्छु
बुनिएका सपनाहरु कुना फालौं जस्तो
सम्झिएर बिर्सनलाई गाह्रो हुने कस्तो

गजल

2009-12-09T20:03:00.000-08:00

परेलिका ओठ भिज्ने कस्तो प्रित लाएँ
पहिलो माया थियो मेरो उपहार धोका खाएँ

आशंकाले छाती जल्ने कस्तो हो यो मन
बेदनाका गीत गाउने कस्तो स्वर पाएँ
पहिलो माया थियो मेरो उपहार धोका खाएँ

घाइते मात्र हुन्छ सधैं कस्तो अभागी यो मन
उज्यालोलाई खोज्दा खोज्दै अध्यारोमै आएँ
पहिलो माया थियो मेरो उपहार धोका खाएँ

सहनलाई गाह्रो हुन्छ सम्झनाले चुट्दा
फुलको बाटो भनी हिंड्दा काँडा मात्र पाएँ
पहिलो माया थियो मेरो उपहार धोका खाएँ

सरकारी नालयकपन

2009-11-07T19:45:00.000-08:00

"कुरो गर्‍यो कुरैको दु:ख, नगरे यसै सुख"। नेपाली परीपाटी नै यस्तै छ। कुरो गम्भिर नै छ। के गर्ने सबैले कानमा तेल हालेर बसे पनि कुरो त गर्नै पर्‍यो नि! होइन र? नेपालका दाङ, सुस्ता लगायतका थुप्रै ठाउँमा भारतीय अतिक्रमण भईरहेको छ। तर कसैको पनि यस कुरामा ध्यानाकर्षण नभएको देख्दा अचम्म लाग्छ र लाग्नु पनि स्वभावीक हो। सरकार पनि यस सम्बन्धमा लाचार देखिन्छ, अरुको त कुरै छोडौ। के अहिलेसम्म कुनै नेताहरुले यस बिषयमा गम्भिरतापुर्वक यस बिषयमा बोलेको देखिन्छ त? सिमा मिचिएको सम्बन्धमा सरकारले बनाएको उच्च स्तरिय समितिले समेत विवरण पेश गरेपछी पनि सरकारबाट कुनै पनि कदम नचालिनुको अर्थ नेपाली जनताले के लाउने? के हाम्रा देश चलाऊन बसेका नेताहरु सबै भारतीय दलालनै हुन् त? नभए, पररास्ट्रमन्त्रीले समेत "सिमा मिचिएको छैन" भन्दै झ्याली पिट्दै हिंड्नुको अर्थ के हो त? नेपाली सिमा मिचिएपछी विरोध हुनुपर्थ्यो तर खोइ त? विरोध त त्यतिखेर नै हुनुपर्थ्यो जतिखेर नालापानी र कालापानी क्षेत्र भारतले आफ्नो बनाएको थियो। जब भारतीय सिमा सुरक्षा बल एसएसबीले नेपाली चेलीबेटिको उनिहरुकै आमाबाबुको अगाडि बलत्कार गरेका थिए, नेपाली युवालाई त्यसको प्रतिरोध गर्दा मरणासन्न हुनेगरी पिटिएको थियो। छिमेकी देश हुँदैमा उसले गरेको नराम्रा कुरा विरुद्ध नबोल्नु त नालायकपन देखाउनु हो। यि सबै कुरामा हाम्रा देशका आफुलाई ठुलाठालु ठान्नेहारु किन मौन छन् त? हुनत, "भारतीय मुलका ब्यक्ती नेपाली प्रधानमन्त्री" भनेर भारतीय पत्रीकामा छाप्दासमेत विरोध नगरि छाती चौडा बनाएर बस्ने यस्ता नालायक सरकारको के कुरा गर्नु?
त्यसैले त भनेको नि 'कुरो गर्‍यो।।'भनेर। देशको स्वाधिनता, सार्वभौमसत्ता जोगाउन नसक्ने यस्ता निकम्मा नेताहरुको हाम्रो देशमा के काम त्यसैले जनताहरु सबै एकजुट भएर यस्ता पाखण्डी नेताहरुलाई कालोमोसो दलेर, जुत्ताको माला लगाएर देश निकाला गर्नुपर्छ।
आज म आफुलाई देशका हर्ताकर्ता र ठुलाठालु भन्नेहरुलाई चुनौती दिन चाहन्छु-" के कसैले भारतीय अतीक्रमण मुर्दाबाद, मिचिएको जमिन फिर्ता गर' भन्न सक्छ? यदी त्यसो भनेर कोही अगाडि बद्छ भने सम्पूर्ण नेपाली जनता लड्न सुअलाई साथमा साथ मिलाउन तयार छन्। 'हटी होइन डटी लड्ने नेपालीको बानी हुन्छ' भन्ने कुरा तथ्य साबित गर्न तयार छन्।

स्पार्टकस

2009-11-04T20:22:00.000-08:00

स्पार्टकस् तँ दास होस्
आजसम्मको धर्तिको
सबभन्दा खरो इतिहाँस होस्।
तैले मुक्तकण्ठले
स्वतन्त्रताको गीत गाइस्
कायरहरुले भोग्नै नसक्ने
मालिकहरुले थेग्नै नसक्ने
कस्तो दरिलो युग ल्याइस्।
हो, स्पार्टकस्,
तँ गजबको दास होस्
धर्तीपुत्रले सधैं सुँघ्ने
अती मिठो सुवास होस्
मान्छेलाई पसुमा झार्ने
तै पनि सभ्यताको स्वाँग पार्ने
लाखौं जीवनअका छोरालाई
मुखभरी धुर्त्याइँ पोत्ने
मुटुभरी लुच्याइँ बोक्ने
ति पाखन्डी घुसखोरीलाई
स्पार्टकस्,
तैले उछिट्टो काढिस्
कथित कानुनमा जेलिएका, ठेलिएका औ पेलिएका
सबलाई जागा गराइ छोडिस्
त्यसैले तँ स्पर्कटस्,
तँ मुक्त दास होस्
लाखौं लाख दासहरुको
जीवन चाहने सासहरुको
तँ नै अन्तिम आश होस्,
गौरबमय इतिहाँस होस्।

क्रान्तिकारी भुमिसुधार

2009-10-28T21:05:00.000-07:00

जमीन कसैको पनि स्वामित्त्वमा हुने सम्पत्ति होइन। यो त एउटा प्रकृतिको उपज हो र यो तथ्यलाई सबैले मान्नुपर्छ। यदी कसैले जमिन र जग्गालाई आफ्नो भन्छ भने त्यो मानिस स्वत: गलत हो। कुनै पनि राज्यमा बस्ने नागरिकले त्यो देशमा आफ्ना बस्ने, खाने, लाउनेजस्ता मौलिक अधिकारहरु पाउनुपर्छ। क्रान्तिकारी भुमिसुधार भनेको देशका प्रत्यक परिवारलाई बस्न र खान पुग्ने जग्गा बितरण गर्नुनै हो। देशमा निश्चित हदबन्दी तोकेर बाँकी रहेको जग्गा सरकारी स्वामित्त्वमा ल्याएर भुमिहिन किसानहरुलाई बाँडीदिनुनै क्रान्तिकारी भुमिसुधार हो।
नेपाली तथ्यांक अनुसार नेपालमा करिब १० लाख मानिस भुमिहिन छन्। यि नागरिकहरु आफ्नो भुमी नभएको कारणले गर्दा अरुको कमैया भएर बस्न वाध्य छन्। ३ पुस्ताभन्दा अघिदेखी नेपालमा थुप्रै मानिसहरु जमिन्दारको घरमा कमैया हुन पुगेका छन् र उनिहरुको श्रम शोषण भईरहेको छ। के उनिहरुले खाने, बस्ने लगायतका मौलिक हक र अधिकार नपाउने? अत: तिनै मानिसहरुको मौलिक अधिकारको परीपुर्तिको लागि भुमिसुधारको आवश्यकता परेको हो। कुनै पनि देशको बिकासको लागि पनि यो अपरिहार्य हुन्छ। यसका उदाहरण त विश्वका कैयौँ मुलुकले देखाइसकेका छन्। जस्तै: जापान, चिन, दक्षिण कोरिया, आदी। यि देशदरुमा भुमिसुधार लागु हुनुभन्दा पुर्व धेरै मानिसहरु गरिव र भुमिहिन थिए। तर अहिले आएर यि देशहरु धेरै नै सम्पन्नशाली भएका छन्। भुमिसुधार गरेपछी आफ्नो देशको उत्पादकत्त्व बढाएर यिनिहरुले धेरै नै प्रगती गरेका छन्। त्यसैले नेपालमा पनि भुमिसुधारको आवश्यकता परेको हो।
यसै आवश्यकता परीपुर्तिको लागि नेपालमा पहिले एमालेको ९ महिने कालमा केशब बरालको अध्यक्षतामा भुमिसुधार ब्यबस्थापन समिती बनाइ भुमिसुधारको सुरुवात भएको थियो। तर पछी त्यो समिती त्यतिकै सेलायो अनी अहिले आएर नेकपा माओवादीले आफ्नो कार्यकालमा हरिबोल गजुरेलको अध्यक्षतामा फेरी अगाडि बढाएको छ।माओवादीको भुमिसुधार ब्यवस्थापन समितिले नेपालमा कुल ५५ लाख हेक्टर जमिन उत्पादनमुलक रहेको तथ्यांक पनि प्रस्तुत गरेको छ भने १ बिगाहको हदबन्दी नेपाली जनतालाई लगाएको छ। तर भुमिसुधार गरिनुभन्दा पहिले नेपालमा भएका जग्गा कसरी सरकारी स्वामित्त्वमा ल्याउने भन्ने बहस गरिनु जरुरी छ। अहिले हाम्रो देशको नियम अनुसार लगातार ३ बर्षभन्दा बढी बाँझो राखेको खेत र हदबन्दी तोकेभन्दा बढी भएको जग्गा जमिन स्वत: सरकारी स्वामित्त्वमा आउने प्रावधान रहेको छ।
भुमिसुधारको क्रममा सरकारी स्वामित्त्वमा आउने जग्गाको मुहाब्जा कुन रुपले दिने या नदिने कुराको पनि छलफल गर्नु आवश्यक छ। विश्व जगतमा हेर्ने हो भने चिन र उत्तर कोरियामा जग्गाको मुहाब्जा कोही पनि मानिसलाई दिएन। देशले हदबन्दी तोकेकोभन्दा बढी जग्गा हुनेबाट सरकारले जग्गा कब्जा गरेको तथ्यांक ति देशबाट हेर्न पाईन्छ भने दक्षिण कोरिया, जापान, ताईवान लगायतका राज्यमा भने सरकारले जग्गाको निश्चित मुहाब्जा जनतालाई दिएको पाईन्छ। तर स्पष्ठ कानुन अनुरुपको अनुसार नहुने हाम्रो देशका नागरिकले भने आफुले कमाएको सम्पत्ती सबै जग्गामा लगेर हालेको तथ्यांक देख्न सकिन्छ। नेपालका मानिसहरुसँग राज्यले तोकेको हदबन्दीभन्दा बढी जग्गा रहेको देखिन आउँछ। कतिपय जग्गाहरु सामन्ती शाषकको रहेको पनि तथ्यांक भेटीन्छ।त्यसैले नेपालमा कुन जग्गाचाँही जनताले दु:ख गरेर कमाएको सम्पत्तिले किनेको हो र कुनचाही सामन्तिले शोषण गरेर आफ्नो बनाएको हो भन्ने छुट्याउन जरुरत छ र जुन जग्गाचाँही जनताको श्रम र परीश्रमबाट किनेको हो, सरकारले ति जग्गाको निश्चित मुहाब्जा भने दिन जरुरी हुन आउँछ।
प्रशन के उठ्न सक्छ भने, देशमा भएका सबै जमिनहरुलाई टुक्रा टुक्रा बनाएर सबैलाई बाँडेपछी कसरी उत्त्पादकत्त्व बढ्छ? यो त स्वभाबिक कुरा हो? त्यसैले भूमिसुधार गरिसकेपछी नेपालका किसानहरुलाई जग्गा लिजमा दिएर हुन्छ कि या चक्लाबन्दी गरेर हुन्छ, त्यसको ब्यवस्था मिलाएर, किसान किसान माझ सहकारी अपनाएर, बैज्ञानीक रुपले खेती, सिचाँइको ब्यवस्था मिलाएर गर्न एकदम जरुरी हुन आउछ।

लैङ्गिक विभेद

2009-09-16T22:43:00.000-07:00

लिङ्गको आधारमा गरिने विभेद अर्थात पुरुष र महिलाबिचको असमानता झल्काउने शब्द हो- लैङ्गिक विभेदता। नेपालको प्रिष्ठभुमी केलाउने हो भने यो क्रम निकै नै लामो समयदेखी चलिआएको देख्न सकिन्छ। उहिले बाबु-बराजुको पालादेखी नारी र पुरुषमा असमानता छ भन्दै आइएको छ। शायद पुरुषप्रधान देश भएकै कारणले होला महिलामाथी अन्याय र अत्याचार गरिएको, उनिहरुलाई नर्कको द्वार भनिएको। अर्काको नासो, अरुको घरमा जाने भनेर छोरीहरुलाई नपढाउने, घरायसी काममा ब्यस्त राखिने, उमेर नपुग्दै विवाह गरिदिने, यस्ता प्रचलन सताब्दिऔँदेखी चलीआएको छ। तर छोरालाई भने आफ्नो बंश अगाडि बढाउने सन्तान ठानेर उनिहरुलाई बढी माया गर्ने, उनिहरुलाई खुला छोडिदिने प्रचलन पहिलेदेखिको नै हो। अहिले विश्व २१औँ सताब्दिमा पुगिसक्दा पनि यो प्रचलन यथावत नै छ। होला, केही मात्रामा काम भएको, तर नेपालको थुप्रै भु-भागमा यो चलन अझैपनी कायमै छ। आखिर किन यस्तो विभेद छ छोरा र छोरीमा?
लैङ्गिक विभेदको अन्त्यको लागि पहिलेदेखिनै थुप्रै कदम चालीइसकिएको छ तर जरैदेखी भने अझैसम्म पनि अन्त्य भएको छैन। नेपालका नेताहरुलाई यो एउटा भाषण गर्ने शिर्षकको रुपमा स्थापित भईसकेको छ। जातिय विभेद, लैङ्गिक विबेद, सामाजिक विभेद, आदिको बारेमा उनिहरु घण्टौँसम्म पनि भाषण दिन सक्छन् र आखिरमा यस्तो प्रतिबद्धता पनि गर्छन् कि - "यी विभेदको अन्त्य तत्काल गरिनुपर्छ र यसको लागि म र मेरो पार्टी हरदम तपाईंहरुको साथमा छ"। तर पनि बोलेको कुरा व्यवहारमा भने कहिल्यै पनि लागु गर्दैनन्।
अहिले नेपालमा महिलाको हकहितमा बोल्ने थुप्रै राष्ट्रिय र अन्तराष्ट्रिय संघ-संस्थाहरु छन्। उनिहरु र मानवअधिकारवादिहरु यस समस्यामा केही कुराहरु उठाउँछन् तर पनि केही पनि सुनुवाई हुँदैन। न त ति संस्थाहरुले गर्न पर्ने कुराजती गर्न खोज्छ, न त सरकारले नै कुनै कदम चाल्छ। त्यसैले यो समस्या अझ गहिरो काँडा सरी नारीको मुटुमा गढेको छ।
महिलाको हकहितको कुरा गर्दा अहिले उनिहरुलाई ३३ प्रतीशतको दायरामा ल्याइएको छ। तर अझै यो प्रतिशत ५०मा पुर्‍याउनुपर्ने उनिहरुको दाबी छ र यो जायज पनि छ। बोक्सीको आरोपमा दिसा खुवाउने चलन अहिले पनि नेपालमा पर्याप्त रुपमा देखन र सुन्न पाईन्छ। अहिलेको युगमा पनि महिलामाथिको यस्तो अपराध एकदम नसुहाउँदो छ। महिलालाई बलत्कार गर्ने, उनिहरुलाई बेच्ने, उनिहरुलाई मोजमस्तिको साधन ठान्ने यि सबै विभेदकै पारीधिमा पर्न आउँछ।
महिलाको ५० प्रतिशत हकको कुरा गर्नु पर्दा यो माग एकदम जायज देखिन्छ तर मागमात्रै राखेर हुँदैन। उनिहरुले हक मागेअनुसारको दायित्वको पनि निर्वाह गर्न सक्नु पर्छ। कुनै पनि एउटा संस्थाको ठुलो पदमा बस्न उनिहरु लालायित हुन्छन् तर पदको पदभार ग्रहण गरेपछी त्यो पदमा बस्नेले गर्नु पर्ने कार्यभार पनि उठाउन सक्नुपर्छ। नेपालमा त्यस्ता महिला पनि छन् जो पदमात्र पाउन चाहन्छन् तर पदको कार्यको पुर्तिको लागि भने उनिहरु पुरुषकै मुख ताक्छन्। जुन पदमा आफु उठ्न लगिएको छ त्यो पदको कामकाज आफु सम्हाल्न सक्छु कि सक्दिन भन्ने कुरा स्पष्ठ नभैकन त्यतिकै आफ्नो हकहित खोज्ने कुरा एकदमनै गलत हो। यो कुरा राम्ररी महिलाहरुले बुझ्नुपर्ने हुन आउँछ।
लैङ्गिक विभेदकै कुरा गर्नुपर्दा नेपालीहरुको महान चाड दसैंकै कुरा गरौँ । दशैमा केटाहरुलाई आशिर्वाद मात्र दिइन्छ तर केटीहरुलाई भने आशिर्वादको सँगसगै पैसा पनि दिनै पर्ने हुन्छ। यो पनि एउटा विभेदकै उदाहरण नै हो। अझ नेपाली समाजमा बिहे गर्दाखेरी पनि विभेद पाईन्छ। जब केटा र केटीको विवाह हुन्छ तब केटीहरु आफ्नो जन्मभुमी र जन्मस्थल छोडेर केटाहरु घरमा नै बस्नुपर्ने हुन्छ। केटीहरु केटाहरुले जता डोहोर्याउँछन् त्यतै नै जानुपर्ने बाध्यता हुन्छ। अहिले ५० प्रतिशतको कुरा उठेको बेलामा नारिहरुले के कुरा पनि बुझ्न आवश्यक छ भने, उनिहरुले उठाएको माग यदी पुरा गर्ने हो भने उनिहरुले आफुहरुलाई सबै बन्धनबाट अलग राख्ननु पर्ने हुन्छ। यदी दुबै जना छुटिन्छन् भने अहिले महिलाले पाउने आधा सम्पत्तिको पनि त्याग गर्न सक्ने हिम्मत उनिहरुमा हुनुपर्छ। लोग्नेले छोडेको खण्डमा अर्कोसँग बिहे गरेर फेरी घरबार चलाऊने हिम्मत पनि उनिहरुमा हुनपर्छ। समाजको डर, घ्रीणा, सबै उनिहरुले पचाउन सक्नु पर्ने हुन आउँछ।
त्यसैले नेपालमा लैङ्गिक विभेदको अन्त्यको लागि एकदमै सँङ्घर्ष गर्नु पर्ने देखिन्छ। यस समस्याको अन्त्य जरैदेखी गर्न खोज्ने हो भने नेपाली जनताले आफ्नो संस्कार, धर्मको परीत्याग गर्न पर्ने हुन्छ। तसर्थ यस परिस्थितीको निवारण सम्पूर्ण रुपमा सम्भव छैन। यो भन्दा फेरी नारिहरुलाई दमन नै गर्ने हो भन्ने चाँही होइन। नारिहरुको पनि अस्तित्व रक्षा हुन अत्यावश्यक छ। बोक्सीको आरोपमा दिसा खुवाउने, छोरी भनेर नपढाउने, दाईजो ल्याइन भनेर बुहारीलाई आगो लगाएर जलाउने,बिहे गर्दा दाईजो चाहिन्छ भन्ने, यि सबै अपराध हुन् र यि काम गर्नेहरुलाई कानुनले कडाभन्दा कडा सजाँय दिनुपर्छ। नारिको मानवअधिकारको रक्षा हुनुपर्छ अनी नारी पुरुष दुबै मिलेर देशको उत्तरोत्तर प्रगती गर्नुपर्छ। यो कुरा तब मात्र सम्भव हुन्छ जब लैङ्गिक विभेदको अन्त्य हुन्छ।
तसर्थ लैङ्गिक विभेदको अन्त्य हुनु एकदम जरुरी छ।

माओवादी सामु आएको चुनौती......

2009-08-31T06:10:00.000-07:00

२०५२ साल फाल्गुण १ गते देखी माओवादीले सुरु गरेको तत्कालिन राज्यसत्ताविरुद्ध सशस्त्र आन्दोलनको अन्त्य २०६१ सालमा आएर ब्रिहत शान्ती सम्झौतामा भयो। माओवादीको मुख्य ध्यय- संबिधानसभाको चुनाव र गणतन्त्रको स्थापना पुरा भयो। संबिधानसभाको चुनावमा पनि सबै पार्टिहरुभन्दा बढी मत ल्याएर उसले जनताको राज्य पुन:संरचनाप्रतिको चाहना र आफुप्रतिको विश्वासलाई देखायो। सन्क्रमणकालिन परिस्थितीमा उसले सरकारको नेत्रित्व गर्‍यो, एमालेसँग सहमती गरेर। तर यो सरकार ९ महिनामा नै ढालियो। तत्कालिन सरकारको विपक्षमा बसेको मुख्य पार्टी कांग्रेस सत्तारुढ दल एमालेले अनेकका दोष लगाएर र बाहिरी शक्तिकेन्द्रसँग तालमेल मिलाएर यो सरकार ढाले। माओवादीको आर्थिक, भाषिक, लैन्गिक, सामाजिक असमानताहरुलाई हटाएर देशको पुन:संरचना गर्ने नारा नेपाली कांग्रेस र कम्युनिस्ट धारा नै हराएको एमालेलाई पटक्कै मन परेको थिएन। त्यसैले सरकार बन्न पनि ४ महिना लामो समय लाग्यो। उल्टै माओवादीलाई यथास्थितिबाद र सर्वसत्ताबादको सङ्ज्ञा दिए। देशको मुख्य मुख्य पार्टिहरु र सारा राज्य संयन्त्र नै विरुद्धमा भएको माओवादीको सरकार ढल्नुको बाहेक विकल्प अरु केही पनि थिएन। हुनत पुर्व अनुभव, अरु पार्टिका नेताहरुको जस्तो राजनीतिक कुशलताको कमी पनि एउटा कारण हुन सक्छ। तर माओवादीको सरकार ढल्नुको मुख्य कारण भने सामन्तकारी सोचविचार भएको कांग्रेस, एमाले र एही प्रिष्ठभुमीमा हुर्कदै आएका अहिलेका मधेशबादी दल नै हुन् भन्न अत्युक्ती नहोला।
तर माओवादीले पनि सरकार बनाउने बेलामा एउटा गल्ती भने गरेकै हो। एमाले, मधेशवादी दलजस्ता कांग्रेसका पिछलग्गुसँग उसले गठबन्धनको सरकार बनायो। तर त्यतीबेलाको परिस्थितीको अबलोकन गर्दा भने यो बाहेक अन्य कुनै पनि विकल्प थिएन। जनताले एक्लै सरकार बनाउन भनेर स्पष्ठ मत नदिएको कारणले गर्दा सबैलाई विपक्षमा राखेर एक्लै सरकार बनाउन पनि सम्भव थिएन।
तर अहिले भने कांग्रेस लगायताका दलका धारणा भने स्पष्ठसँग बुझिँदै आएको छ। उनिहरु शान्ती सम्झौतालाई उल्ट्याएर माओवादीलाई पुन: जंगल फर्काएर उनिहरुलाई सखाफ पार्ने सोचमा छन्। यो क्रम त राष्ट्रपतिको चुनावदेखी लिएर अहिले संबिधानसभाको सभापतिको चुनावसम्म चलिरहेको छ र अझै कतीसम्म चल्ने हो? तर कांग्रेस लगायताका दलका यस्ता सोचले नेपाली जनताले चाहेको जस्तो संबिधान नै नबन्ने खतरा उन्मुख रहेको पाईन्छ। या त नेपालमा संबिधान नै बन्दैन या त फेरी २०४७ सालको जस्तै संबिधान बन्न सक्ने खतरा छ।
अब माओवादीले उठाएका जातिय, भाषिक, लैङगिक, सामाजिक असमानताको नारा उसैको लागि चुनौति बनेको छ। अब नेपाली जनतले पनि सोच्न पर्ने बेला आएको छ। गरिवी उन्मुलन, राज्यको पुन:संरचनाजस्ता नेपालीलाई टेवा पुर्याउने कुरालाई तर्किक निस्कर्षमा पुर्याउन अब नेपाली जनताले फेरी अर्को जनआन्दोलन गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ। नत्र भने अब आउने संबिधान फेरी शाषकबर्गको मात्र हित हुने आउन सक्छ र गरिवी, जातिय, भाषिक, सामाजिक असमानताको चपेटामा परेका परेका नागरिक फेरी त्यसरि नै झन पिचिन र थिचिन सक्छन्।
यसरी सबै ठाउँबाट अलग्गिएका माओवादीसामुन्ने जनताको जीवनस्तर बढाउने, देशमा शान्ती ल्याउने, देशको सर्वभौमसत्ता जोगाउने र देशको चौतर्फी बिकास गर्ने कुरा चुनौतिको रुपमा उभिएको छ।

उनी र मेरो जीवन

2009-08-31T02:24:00.000-07:00

जब थियौ मेरो साथ
तब खुशीयाली थियो मेरो दिन र रात
सपनाका महल सजाउँदै
गगन चुम्ने अठोटमा रमाउँदै
सुन्दर भविष्यको कल्पना गर्थेँ
भन्थेँ तिम्रै लागि बाँच्छु अनी मर्छु
रातमा आकाशको ताराहरुमा
तिम्रै सुन्दर रुप खोज्थेँ
तिम्रो न्यानो काँख सम्झँदै
सिरानीमा शिर राखेर सुत्थेँ
तिम्रा सागरभन्दा गहिरा आँखाको कल्पनामा
तिम्रो चन्द्रमाजस्तो रुपको सम्झनामा
तिमीलाई आफ्नो बनाउने धोको पाल्दै
आँफैलाई हराउँथे!!!

जब छोड्यौ मेरो हात
विश्व नै भासिए जस्तो लाग्यो
सपना सबै टुक्रा टुक्रा भएर
आँखामा बिझ्न थाले
चारैतिर निस्पट्ट अँध्यारो छायो
पुर्नेको रातपनी औंशीझै लायो
ताराले झलमल्ल रातलाई
कालो बादलले ढाकेझै लाग्यो
भोक प्यास लाग्न छाडयो
निद्रादेवीले लत्याएझै लाग्यो
धुँवा र रक्सीमा दिन बित्न थाल्यो
आफ्नो भन्ने पराइ भईदिँदा
जिन्दगी नै लक्ष्यहिन लाग्न थाल्यो
ओठका मुस्कान हराउन थाले
जिन्दगीदेखी विरक्तिएर
स्वर अनाएसै कराउन थाले
आँखा त्यसै रसाउन थाले!!!

राज्यले विश्वसनीयता गुमाउँदा......

2009-08-25T05:21:00.000-07:00

अहिलेको नेपालको समसामयिक परिस्थितीमा उपरोक्त बिषय मलाई अती नै सान्दर्भिक जस्तो लाग्छ। नेपालको अहिलेको राजनीतिक अस्थिरता, असमझदारिता र अराजकताले यो बिषयलाई थापा सान्दर्भिक तुल्याएको छ।

कुनै पनि राज्य प्रणालिमा कानुनभन्दा माथि कोही पनि हुन सक्दैन, चाहे त्यो प्रधानमन्त्री होस् या एउटा सामान्य नेपाली नागरिक। कानुन कसैले पनि उल्लङ्घन गर्न मिल्दैन। कानुनमा लिखित सबै नियमको पालन गर्नु हरेक नागरिकको दायित्त्व हुन आउँछ। तर हाम्रो देशमा कानुन किताबमा मात्र पढ्न पाईन्छ, कानुनको पालना गर्ने कोही पनि भेटिँदैन।

कानुन र संबिधानको संरक्षक नै.......

नेपाली जनताको जनआन्दोलनद्वारा मुलुक 'संघिय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र'मा परिवर्तित त भयो तर लोकतान्त्रिक मुल्य र मान्यता भने ब्यवहारमा पटक्कै देखिँदैन। अहिलेका उप-राष्ट्रपती परमानन्द झालाई नै एउटा उदाहरणको रुपमा हेरौँ, उनी नेपालको संबिधानको पालनकर्ता मात्रै होइनन् , संरक्षक पनि हुन्। सपथ ग्रहणको बेलामा उनले आफ्नो राष्ट्रियतालाई नै चुनौती दिँदै हिन्दिमा सपथ खाए। यो एउटा मुद्धा बन्यो र सर्बोच्च अदालतमा सुनुवाई हुनको लागि थन्कियो। अहिले आएर सर्बोच्च अदालतले सुनुवाई दिँदै उक्त सपथ ग्रहण संबिधान विपरित भएको निष्कर्ष निकाल्दै पुन: सपथ ग्रहण लिन आदेश दियो तर झाले सर्बोच्चले यो कदम आफुमाथी पुर्वाग्रह राख्दै गरेको भन्दै टाढिन खोजेका छन्। उनले आफ्नो मात्रिभाषा हिन्दी नै हो भन्न समेत हिच्किचाएनन्। देशको सर्वभौमसत्तामाथी नै धारिलो चोट प्रहार गर्दै, एउटा जिम्मेवार मानिसले यस्तो वक्तब्य दिनु अपराध नै हो। अब कानुनको संरक्षकले नै कानुनको यसरी खिल्ली उडाउँछन् भने एउटा सामान्य नागरिकले के गर्ने!! नेपाली जनताले अब कस्तो संविधान पाउने होला!!! सोच्नुपर्ने कुरा छ!!

सरकारको अपरीपक्व निर्णय.....

कुनै पनि राज्यको कानुन अन्तर्गत एउटा निर्णय गरी सकेपछी त्यो निर्णयको पालना हुनुपर्छ र त्यो निर्णयलाई परिवर्तन कि त त्यही सरकार वा सरकार बदलीएपछीको सरकारले मात्र गर्न पाउँछ। अब हाम्रो सरकारको निर्णयलाई हेरौँ। गोरखा दरवार, नुवाकोट दरवार र बसन्तपुर दरवारलाई २०६५ सालमा नेपाल सरकारले नेपाली स्वामित्वमा रखिने निर्णय गर्‍यो। यो निर्णय एकदमै असान्दर्भिक छ। पहिलेदेखी नै सरकारी स्वामित्वमा रहेको दरवारलाई पुन: सरकारी स्वामित्त्वमा ल्याउने निर्णय अपरिपक्वताको पराकाष्ठा नै हो। उक्त दरवारहरु २०३१ साल जेठमा श्री ५ को सरकारको स्वामित्त्वमा ल्याइएको निर्णय पहिले नै गरिसकेको थियो। तर नेपाल सरकारले भने यसतिर ध्यान दिएन। यदी यस्तै हो भने विश्व समुदायले अविश्वसनीयताको दर्जामा हाम्रो देशलाई राखन सक्छ।

अलोकतान्त्रिक गतिविधी तथा दण्डहिनता.......

हाम्रो मुलुक अहिले लोकतान्त्रिक मुलुकको रुपमा प्रष्ट्याइएको छ तर अहिलेसम्म लोकतान्त्रिक मुल्य र मान्यताको उपहाँस गर्दै त्यसका विरुद्ध कार्य भईरहेको छ। लोकतान्त्रिक मुलुकमा हुनुपर्ने कुनै पनि कार्य भईरहेको छैन। न त देशमा शान्ति छ, न सुरक्षा नै। अलोकतान्त्रिक गतिविधिको पराकाष्ठा हो-दण्डहिनता। दण्डहिनता भनेको कुनै पनि अपराधीलाई राज्यको तोकेको सजाय नदिनु हो। त्यस्ता अपराधीलाई राज्यकै संरक्षण मिलिरहेको छ भन्छन् प्रधानमन्त्रीहरु- अधिकारिक रुपमा र अझ 'दण्डहिनताको अवस्था अन्त्य हुनुपर्छ' भन्न समेत हिच्किचाउँदैनन् उनिहरु। सबैलाई थाहा नै छ, कुनै पनि पार्टिको भात्रिसंगठनहरुले गरेको गतिबिधी जुन अराजक छ, संबिधानविपरित छ, त्यस्ता गल्तिलाई राजनीतिक पर्टिले नै लुकाउँछन् र त्यस्ता गल्ती गर्ने अपराधीलाई आँफैले नै संरक्षण दिने गर्छन्।

तसर्थ राज्यले विश्वसनीयता गुमाउँदा कुनै दिन यस्तो अवस्था आउनसक्छ जसले राज्यको सार्वभौमसत्तालाई नै खतरामा पर्नसक्छ। नेपाली जनताले खोजेको नयाँ नेपाल यस्तो होइन। राज्यका सम्पूर्ण पक्षले संविधान र कानुनको दायराभित्र रहेर काम गर्नुपर्छ। अनी बल्ल देशको बिकास हुन्छ र देश शक्तीशाली बन्न सक्छ। अन्तत: राज्यको विश्वसनियता जोगाउन सम्पूर्ण नेपालीहरु कटीबद्ध भएर लाग्न जरुरी छ।

नेपाली जनताको चित्कार!!

2009-07-18T23:18:00.000-07:00

आजभन्दा करीब ५ बर्ष अघी नेपालको यस्तो हालत थिएन। देशमा शान्ति सुरक्षा थिएन। माओवादीहरु भूमिगत भएर सशस्त्र आन्दोलन गरिरहेका थिए। देशमा जताततै बम,गोली र रगतको बर्षा भई रहेको हुन्थ्यो। कुन बेला र कहाँ माओवादी र सेनाको बिचमा दुईतर्फी यूद्ध हुन्छ अनी को को मर्छन् अनी हाम्रो त्यो बेला के हालत हुन्छ भनेर जनताहरु सशंकित हुन्थे। त्यो बेला मनिसहरु आफ्नो घर र परिवारको सुरक्षाको लागि हरदम सचेत हुने गर्थे। कती मनिसहरु त आफ्नो सुरक्षाको लागि आफ्नो जन्मभुमी समेत छोडेर भागेका थिए। मानिसहरुलाई सधैं आफ्नो ज्यान जोगाउनको चिन्ता हुन्थ्यो। कहिले माओवादीहरु आएर उनिहरुलाई धम्की दिन्थे त कहिले सेनाहरु। उनिहरुलाई दुबैतिरबाट आत्त्थु-आत्थु पार्थे। आफ्ना हुर्के बढेका छोरा छोरीहरु उनिहरुभन्दा टाढा हुन्थे किनकी उनिहरुलाई कि त माओवादीहरुले आफ्नो सेनामा भर्ना गर्न लान्थे कि त सेनाहरुले माओवादी भनेर बेपत्ता पारीदिन्थे। मनिसहरुलाई शान्ती चहिएको थियो। दुबै पक्षबाट पीडित जनतालाई सुरक्षा चहिएको थियो। प्रत्येक पत्रीकाहरुमा यो झडपमा आज माओवादीतिर यती जना र सेनातर्फ यतीजनाको मृत्‍यु भनेर आउथ्यो। जनताहरुले जहिले पनि मरेको, मारेको, बम, गोली पड्किएको कहानी मात्र सुन्नुपर्थ्यो। कती मनिसहरु त घरबार बिहिन भएर बिस्थापित हुनुपर्‍यो त कती मनिसहरु मृत्‍युको चपेटामा पर्नु पर्‍यो। चारैतिर कोलाहल र त्रासपूर्ण बातावरण थियो। जनताहरु निर्धक्कसँग बाँच्न र खान सकिरहेका थिएनन्। उनिहरुलाई केबल शान्ती चाँहीएको थियो।

जब दुई पक्षबिच शान्तीबार्ता भयो तब जनतालाई शान्तिको सास फेर्न पाउने आशा जाग्यो। उनिहरुले शान्ती र सद्भभाव पूर्ण बातावरणमा बस्ने दिन आयो भनी खुशीयाली मनाउन थाले। त्यसपछी संबिधानसभाको चुनाव गरियो अनी माओवादीहरुले नै अरु पार्टीभन्दा बढी मत ल्याएर सरकारको नेत्रित्व गर्ने अवसर पाए। अब त देशमा शान्ती आउँछ भन्ने आशमा मनिसहरु रमाउन थाले। तर अझै पनि मनिसले चाहेको जस्तो शान्ती भने आउन सकेन। त्यसपछी ९ महिनापछी माओवादीको सरकार ढालियो र एमालेको सरकार बनाइयो। तर अफसोच नेपालीहरुले कहिल्यै पनि शान्ती पाउन सकेनन्। देशमा पेट्रोलियम पदार्थको अभाव भयो, महंगीले आकाश छुन थाल्यो। नेपालीहरुको बाँच्नै नसक्ने अवस्था भयो। संसारभरीनै आर्थिक जगत ध्वस्त भयो। संसारमा आर्थिक संकट आईपर्‍यो। नेपालीहरुको त झनै दयनीय अवस्था आयो। देशका सम्पूर्ण नेताहरु कुर्सी तानातान र मै खाउ मै लाउँ भन्न थाले। जनताहरु भोक्भोकै मर्न थाले भने नेताहरु आफुआफु लड्दै बस्न थाले। जनताले अझै पनि शान्ती पाउन सकेनन्।

आखिर कहिले सम्म त यो तछाड मछाड? के जनताले नेताहरुलाई लड्न संसदमा पठाएका हुन त? उनिहरुको आवश्यकताको पुर्ती अब कहिले हुने त? देशमा बिक्षीप्त भ्रस्टाचार, लुटपाट, अन्याय, अत्याचार कहिले अन्त्य हुन्छ त? के नेपाली जनता अब सधैं यस्तै अन्योलको अवस्थामा नै बस्नुपर्ने हो त? देशको सिमा छिमेकी देशले अतिक्रमण गर्दा क् अझै टुलुटुलु हेर्दै बस्ने हो त? के भोक नाङगा, असहाय, गरीब, गुरुवाहरुलाई सधैं यस्तै किचलो सहनु पर्ने हो त? के नेपाली जनताले कहिलेपनी शान्तिको सास फेर्न नपाउने नै हो त? के देशमा सधैं लुटमार, अपहरण ब्यप्त भईरहने नै हो त? के अब देश हाँक्न बसेकाहरुले सोच्नु पर्ने बेला आएन र?
नेपाली जनताको यो चित्कार आखिर कहिले सम्म र कस्ले सुनिदिने त?

वाह! कती मिठो हाँसो

2009-07-18T21:46:00.000-07:00

वाह! कती मिठो हाँसो
वाह! कती राम्रो हाँसो
झरी परेपछीको आकाश खुलेको जस्तो हाँसो
टिलिक्क टल्किने मोतीको दाना देखिने हाँसो
सुकिसकेको मुलबाट पनि फुटेको जस्तो हाँसो
पिडा समाप्त भई मन प्रफुल्लित भएको बेलाको हाँसो
कोमल गुलाब फुल फुलेको जस्तो हाँसो
वाह! कती मिठो हाँसो।।
वाह्! कती राम्रो हाँसो।।

वाह! कती मिठो हाँसो।।
वाह! कती राम्रो हाँसो।।
शिशिरले बन जङगल सेताम्मे पारेपछी
बसन्तले हरियाली पार्दाको हाँसो
स्थिर तलाउको पानीमा
एक्कासी ढुङ्गा फाल्दा आउने तरङग जस्तो हाँसो
सुकिसकेको खोलामा
एक्कासी पनि आउँदाको हाँसो
भोकाएका मनिसहरुले
भोजन गर्न पाउँदाको हाँसो
सारा पिडा र बेदना नै
मत्थर पारीदिने हाँसो
कठोर मुटुलाई पनि
कोमल मुटुमा परिवर्तन गरिदिने हाँसो
बादलरहित आकाशझैं खुला हाँसो
वाह! कती मिठो हाँसो।।।
वाह! कती राम्रो हाँसो।।।

उ केबल हिँड्दै थियो

2009-07-14T21:21:00.000-07:00

उ हिड्दै थियो
सुनसान सडकमा
एक्लै.......नितान्त एक्लै!!!
अँध्यारो रातमा
आफ्नो अन्धकारमय जीवनका यथार्थ केलाउदै थियो
उसका जीवनमा घटेका घटना
उसले पाएको ब्यथा
उसमा घनिभूत हुँदै गैरहेका थिए
उ केबल सोचिरहेको थियो
केबल सोचिरहेको.......
आफ्ना मनमा लागेका चोट!!

उसका आँखाबाट गंगा सल्बलाईरहेकी थिईन्
उसको मनमा भक्कानो फुटीरहेको थियो
तर......उ केबल सोचिरहेको थियो
आफ्नो जीवनको यथार्थ चित्रण गर्दै थियो
उ निमुखा प्राणीजस्तै मुकदर्सक थियो
उस्का मुखबाट शब्द निस्कन सकिरहेको थिएन
न त उ मुस्कुराउनै सकेको थियो
उसको मन र मुटुमा अन्तरद्वन्ध चलिरहेको थियो
उसका प्रत्यक पाइलाले
उसका प्रत्यक चालहरुले
उसको ब्यथित मनको कथा दर्शाइरहेको थियो
उसका एक एक थोपा अस्रुहरुले
उसको ब्यथा बोलिरहेको थियो
आफ्नो गन्तब्य प्रतिको निस्चितता उसमा थिएन
न त आफ्नो भबिस्यप्रती नै उ सजग थियो
थियो त केबल आफ्नो हालतमा, आफ्नो पिडा अनी आँसुहरुमा!!!
उसका पाइलाहरुले उसको बाटो डोर्यौउँदै थियो
कहाँ जाने, कता पुग्ने?
त्यसको निस्चितता उसमा थिएन
उ केबल हिँड्दै थियो
आफ्नो मनको घाऊ केलाउँदै
जीवनमा घटेका क्षणमा हराउँदै
उ केबल हिँड्दै थियो
सुनसान सडकमा.........एक्लै
नितान्त एक्लै!!!!

लाल बहादुर

2009-07-02T02:29:00.001-07:00

हिजो, लाल बहादुर,
कुप्रा कुप्रा झुप्राहरुमा,
अचेतन अन्धकारका थुप्राहरुमा,
घिउको बत्ती बालेर जान्थ्यो।
भोक नमर्ने खस्रो गास,
निद्रा नपर्ने भुल्लो बास,
जे पाए पनि खुशी नै मान्थ्यो।
दुस्मनका छातीमा तिखा तिर,
बहिरा कानमा राता झिर,
एकलब्य जसरी ताकेर हान्थ्यो।
हिजोको लाल बहादुर,
बैरिको काल बहादुर!!!

आज, लाल बहादुर,
अट्टालिका साचेर आँखाभरी
तिलोत्तमा राखेर काखाभरी
मसिहाको स्वाग पारेर डुल्छ
आर्तहरुको करुण चित्कार
धर्ती मिलाउने झक्की बिचार
गिलासभित्र हालेर निल्छ
नोटको गढ्ढी पजेरो कार
अमुक मालिकको चुत्थो खकार
सिधै भन्छ-"लिन्छु जो मिल्छ"
आजको लाल बहादुर,
बिचरा काल बहादुर!!!

भोली, लाल बहादुर,
जेलको चिसो छिडिको बास,
इज्जत पैसा सर्बनास,
मरनको दिन गन्न थाल्ला
बिउझेर तितो सपनाबाट,
झस्केर झल्ला जपनाबाट
पछुतो पछुतो भन्न थाल्ला
आफुले हिजो थिचेको
किरा ठानेर मिचेको
मान्छेको हुकार सुन्न थाल्ला
भोलिको लाल बहादुर
पतित तिरस्क्रित, स्याल बहादुर!!!!

बिलाईजाने पानी जस्तो

2009-06-23T21:12:00.001-07:00

नलेखेरनै कती कथाहरु हराएर जान्छन्
जीवनका कैयो पल कराएर जान्छन्!!
रोउ भने जिन्दगिमा आसुँ छैन सस्तो
सम्झिएर बिर्सनलाई गाह्रो हुने कस्तो!!
हाँस्दा हाँस्दै मान्छे कती डराएर जान्छन्
जीवनका कैयो पल कराएर जान्छन्!!
बिलाईजाने पानी जस्तो रहेछ जीवन
बुझाउनै गाह्रो कस्तो हजुर मान्छेको यो मन!!
जीवनको यात्रामा कती मन पराएर जान्छन्
जीवनका कैयो पल कराएर जान्छन्!!!

आसुँ नै रहेछ जिन्दगी

2009-06-23T21:07:00.000-07:00

आसुँ नै रहेछ जिन्दगी हासु म कस्का लागि?
ब्यथा नै भएछ जिन्दगी बाचुँ म कस्का लागि?
आकाश छुने आकांक्षाहरु बिचैमा ठप्प हुँदा
मनमा उम्रिएका रहरहरु साचुँ म कस्का लागि?
आफ्नो भन्ने मान्छेलाई पराई भई हिंडेको देख्दा
नतोडीनु नाता तोडिएपछि गासुँ कस्का लागि?
ब्यथा नै भएछ जिन्दगी बाचुँ म कस्का लागि?
आसुँ नै रहेछ जिन्दगी हासुँ म कस्का लागि???

नरोउ आमा

2009-06-22T00:27:00.000-07:00

नरोउ आमा
तिम्रा छोराहरुले तिम्रो करुण चित्कार सुनेका छन्
तिम्रो न्यानो काखलाई रगतले भिजाउनेहरुको बली दिएर
तिम्रो काख सितल पार्ने सपना बुनेका छन्
तिम्रो पछ्यौरी ओढेर
तिमीलाई संसारभर चिनाउने
धोको आफ्नो मनमा थुनेका छन्।

नरोउ आमा,
तिम्रो अस्तित्व संकटमा पार्नेहरुलाई
तिम्रो इज्जतलाई खेलौना ठान्नेहरुलाई
अब तिम्रा सन्तानले
तिन्का टुप्पी र्र्वाइ र्र्वाइ रिगाइ
तिन्का छ।ला च्यातेर
त्यहा नुन बेसार दल्नेछन्
तिम्रा बक्ष्यस्थलका मरभुमिमा
तिन्का ताता रगत बग्नेछन्
र तिम्रो मन आनन्दित पार्नेछन्।

नरोउ आमा
तिम्लाई कुद्रिस्टीले हेर्नेहरुको
आँखामा तिर घोचीनेछ
तिम्लाई बहिरा भन्नेहरुको कानमा
राता झिर कोचिनेछ
तिम्लाई संकटमा पार्नेहरुको अन्त्यको लागि चक्रब्युह रचिनेछ
तिमीलाई आफ्ना ठान्नेहरु
तिमीलाई आमा मान्नेहरु
तिम्लाई जोगाउन आईसकेकाछन्
तिम्रो आसुँ पुछ्न लाईसकेकाछन्
तिम्रो उत्तरोत्तर प्रगतिको लागि
उनिहरु कटीबद्ध भईसकेकाछन्
तिमीलाई हानी गर्नेहरुको मिती पुर्याउने
कसम खाइसकेकाछन्!!!

bharatiye bistarbad murdabad

2009-06-15T05:27:00.000-07:00

hamro desh NEPAL kahile pani kasaisanga pani jhukeko thiyena,afno sarbha bhaum satta lai sadhai jogayera rakhi rakheko thiyo. yesh sansar ka sabai desh haru ek na ek din aru kunai thula desh ko adhin ma basnu paryo. tara hamro desh kahile pani kasaiko adhin ma basnu parena. Britain jasto thulo desh le pani hamro desh ko kehi pani bigarna sakena. hamra bir purkha haru le aafno desh ko aastitwa sadaiv bachai rakhe tara ahile hamro desh ko halat bhane bhinna cha.
hamro desh Nepal ko ahile aastitwa sankat ma pareko cha.aafulai chimeki desh bhanne bharat le ahile hamro desh ko sima aatikramad gardai cha. Nawalparasi jilla ko SUSTA chettrama usle kaiyeu bigaha jamin atikramad garisakyo. Tara pani Nepalko sarkar le yesto gambhir kura ma kehi pani boleko painna. ajha parastra mantri sujata koirala bharatiye rajdut rakesh sud sanga milera atikramad bhayekai chaina bhanna pani pachi parinan.. kasto chala ho yo.
purkhale aafno jyan ko bali diyera jogayeko yo mato lai , yo matri bhumilai k neta harule bechna ta lageka hoinan??!!!!
kahile sugauli sandhi , kahile k sandhi bhandai Nepal ko dui tihai bhag bharat le lai sake pani kohi kehi boleka chainan.... aba hame netaharu ko bhar naparikana janata nai aafno desh jogauna tarfa lagnu parne bhayeko cha....Tesaile aja June 15 ko dinma ma bharat ko yesh bistarbadi niti ko birodh garna chahanchu....

BHARATIYE BISTARBAD MURDABAD

Hamro desh atikramad garne desh bharat MURDABAD......

PM ko padh ma "Madhav Kumar Nepal"!!!!???

2009-05-11T21:13:00.000-07:00

UML ka purba mahasachib Madhav Kumar Nepal, ini hun Nepal ka pratham rastrapati ko lagi chuniyeka bekti. Tara ini kahile pani rastrapati chai huna sakenan. ini sadhai halla mai matra rastrapati ko padh ma niukta bhaye. sambidhan sabhako chunab ma dui thauma uthera dubai thau bata hareka inle yemaleko mahasachib ko padh bata naitikta ko adharma rajinama diye. tara afna purana mahasachib ko yo abastha dekhna nasakera UML le inlai sambidhan nirmad samiti ko sabhapati ko rupma sambidhan sabha ma chiraye. janaandolan taka pani ini khub chamkiyeka thiye. Gyanendra le afno sasan ko antya hune chat kat dekhera PM ko kursiko hakdar banauna darkhasta dina awo bhanda inle jana andolanko mul marma lai birsera adha pratigaman sachiyo bhandai darbarma ghuda tekna jane inko teti bela pani naam chalekai thiyo. ahile desh ma ganatantra aisakepachi pani inlai PM hune bhok le ajhai chodeko chaina ra UML ka batha haru madhay ini afailai PM ko padhma prastawit gareka chan. k yeti sabai bhayera pani ini PM jasto garimamaya padh ma niukta hune khal ka chan ta? yedi Prachanda naitikta ko adharma aba PM banna paudainan bhane inlai kun naitik ta ko adharma desh ko PM banaune hota???

causes of defeat in FSU election by ANNFSU-R

2009-03-28T08:21:00.000-07:00

FSU election held in chaitra 6 had given the disappointing result for the ANNFSU-R. It is able to capture only 48 campuses. Do anybody know the reason behind this result??